.
سه‌شنبه 5 شهريور 1398

ضعف ها و تهدیدهای محیط زیست استان

ضعف ها در بخش محیط زیست طبیعی:

- عدم اجراي طرح جامع گردشگري در استان

- تبليغات ضعيف جهت ارائه توانمنديهاي استان از نظر گردشگري

ـ عدم وجود زيربناي لازم براي توسعه گردشگري مثل جاده هاي مناسب‌، اماكن گردشگري مناسب

- عدم استقبال بخش خصوصي از طرحهاي گردشگري

ـ عدم وجود قوانين مناسب اكوتوريسم

ـ عدم وجود نيروهاي متخصص اكوتوريسم

ـ وجود تعدد دستگاههاي دولتي در بخش گردشگري ( اكوتوريسم)

-  عدم تخصيص اعتبارات لازم براي اكوتوريسم

- وجود طرحهاي جنگلداري در حاشيه مناطق حفاظت شده و درون مناطق شكار ممنوع نظير چلچلي

- وجود دام مازاد بر ظرفيت در مناطق تحت مديريت به جز پارك ملي گلستان

-  سيل گير بودن مناطق جنوب شرقي و شرق پارك ملي گلستان

- خشكسالي موجود در منطقه و تاثيرات آن بر مناطق تحت مديريت

- عدم وجود اجراي طرحهاي جامع مديريت در مناطق چهارگانه

- قليائي بودن خاكهاي شمال و شمال شرقي استان باعث محدوديت زيستگاههاي منحصر به فرد شده است.

- عدم شناسائي دقيق گونه‌اي گياهي و پراكنش آنها در سطح استان

- عدم اجرای الگوی کشت زراعی در زمین های کشاورزی استان

- عدم استفاده و نامشخص بودن استفاده صحيح از گياهان دارويي و خواص آنها

-  تخريب و تبديل جنگلها و مراتع (نامشخص بودن طرحهاي مديريتي جامع جنگلداري و مرتعداري)

- عدم اجراي آمايش سرزمين جهت استفاده از توانايي‌هاي ممكن و بالقوه سرزمین در سطح استان

- وجود فرسايشهاي شياري و خندقي شديد در خاكهاي شمالي استان

- از بين رفتن و در معرض خطر قرار داشتن تنوع جانوري مخصوصا در رده پستانداران بزرگ جثه و پرندگان قابل شكار به علت وجود شكارچيان غيرمجاز و تخريب زيستگاهها

- وجود حوادث طبيعي و سيل‌خيز بودن استان

- عدم اجرايي شدن مطالعات انجام شده در مناطق تحت مديريت(زون‌بندي پارك ملي گلستان)

- وجود دام فراوان در مراتع و جنگلهاي استان.

- وجود روستاهاي فراوان در عمق جنگلها

- استفاده از منابع جنگلي به عنوان سوخت توسط روستائيان

- عدم وجود مديريت جامع در سطح حوزه‌هاي آبخيز

- عدم يكپارچگي اراضي كشاورزي

- بهره‌برداري بي‌رويه از شن وماسه در رودخانه‌هاي استان

-بهره‌برداري‌ بي‌رويه از منابع آب سطحي بويژه رودخانه‌ها و عدم تعيين حداقل جريان جهت حفظ مناسبات اكولوژيكي

- استفاده غيرمجاز و غيراصولي از منابع آبي نظير چشمه‌ها و آب‌بندان‌ها براي مصارف مختلف نظير دام وكشاورزي تحت مديريت سازمان (چلچلي، جهان‌نما)

- آلودگي آب‌هاي سطحي و زيرين توسط پسابهاي صنعتي، فاضلابهاي خانگي، آفات و كودهاي شيميايي

- عدم وجود سيستم فاضلاب شهري در اكثر مناطق باعث جاري شدن فضولاب و پسابهاي رودخانه‌ها مي‌شود

- عدم وجود طرحهاي مديريت تالابها در تالاب های استان

- عدم استفاده از سيستم‌هاي آبياري مدرن

- ساختار و بافت رسوب شناختي نامطلوب جهت استقرار سازه‌ها وبناها

- عدم سياست‌گذاري صحيح جهت جلوگيري از اتلاف آبهاي سطحي و زيرزميني

- نداشتن سياست‌هاي مهندسي رودخانه‌ها

تهدیدها در بخش محیط زیست طبیعی:

- نبود امنيت لازم براي ايجاد و اجراي صنعت گردشگري

- نبود زير ساختارهاي لازم براي توسعه صنعت گردشگري

- از بين رفتن فرصت‌هاي شغلي در صورت عدم رعايت ايجاد شرايط مناسب گردشگري

- از بين رفتن زيستگاه هاي تحت مديريت به علت فشارهاي وارده از قبيل تعارضات طرحهاي جنگلداري، حضور دام

- وجود حوادث طبيعي و سيل و زلزله در مناطق

- خشكساليهاي متناوب و كاهش كيفيت مناطق و زيستگاهها

- آگاه نبودن مردم حاشيه مناطق تحت مديريت نسبت به حفظ زيستگاهها

- واگذاري اراضي جنگلي و مرتعي و منابع ملی  به بخش خصوصي براي فعاليتهاي  توسعه

- كمبود وسايل و تجهيزات پرسنل حفاظتي براي حفاظت بهتر و بيشتر از زيستگاهها

- شورشدن سفره‌هاي آب زيرزميني

- عدم مشاركت مردم در طرحهاي مديريتي زيستگاهها

- از بين رفتن بسياري از گونه‌هاي دارويي به علت نامشخص بودن و عدم شناسايي آنها.

- تخريب و نابودي بسياري از گونه‌هاي جنگلي نظير سرخدار و بعلت بهره‌برداري بي‌رويه و عدم حفاظت صحيح ازآنها .

- حذف شدن  بسياري از گونه‌هاي زراعي در استان به علت نامشخص بودن و نبود طرحهاي كشت مدون در استان (حذف گياه پنبه در بسياري از زمينهاي زراعي استان)

- بهره‌برداري بي‌رويه از مناطق جنگلي و مراتع.

- احتمال وقوع سيل در بسياري از مناطق استان.

-احتمال وقوع آتش‌سوزي در مناطق جنگلي.

 حضور دام مازاد بر ظرفيت در بسياري از مراتع و جنگلها.

- فقر فرهنگي و اقتصادي باعث نابودي بسياري از منابع جنگلي و گونه‌هاي جانوري مي‌شود.

- از بين رفتن زيستگاههاي جنگلي به دليل حضور مردم در اين مناطق و استفاده از آنها و طرحهاي جنگلداري غيراصولي.

- حضور شكارچيان متعدد باعث در معرض خطر قرار گرفتن بسياري از گونه‌هاي جانوري گشته است.

- تعارض استفاده از مراتع توسط روستاييان و عشاير

- تأمين سوخت از طريق بوته كني در مراتع.

- تغيير كاربري اراضي كشاورزي مرغوب به سكوي صنعتي و .

- كاربري خارج از قابليت اراضي لسي با شيب بيش از 14درصد

- فرسايش خاك زمينهاي حاصلخيز زراعي

- سيلاب

- لغزش و رانش زمين بويژه درمناطق راميان، مينودشت و كلاله

- عدم توازن نرخ تغذيه آب زيرميني نسبت به نرخ تخليه سفره‌هاي آب زيرزميني

- ايجاد سدهاي بدون مطالعات ارزيابي زيست‌محيطي

- از بين رفتن زيستگاههاي تالابي به علت حضور بيش از حد دام، استفاده غيرمعقول از آب آنها و وارد كردن سموم كشاورزي

- استقرار صنايع مختلف در سواحل دريا

- صيد غيرمجاز ماهيان بويژه ماهيان خاوياري

- ماهي دار كردن بسياري از تالابها و حذف بسياري از گونه‌هاي بومي آن.

ضعف ها در بخش محیط زیست انسانی :

  • عدم وجود صنايع بازيافت از ضايعات  ویژه صنعتي (مانند شيشه , تایر  و غيره)
  • عدم انتقال واحدهای مزاحم شهری به خاررج از شهرها
  • عدم مديريت صحيح جهت دفع اصولي فاضلاب هاي بيمارستاني
  • عدم توجه و بازيافت ضايعات كشاورزي شامل بقاياي محصولات زراعي از جمله گندم , پنبه و غيره
  • اكثر شهرهاي استان فاقد سيستم جمع آوري و تصفيه خانه فاضلاب شهري مي باشند.
  • فقدان مديريت صحيح نسبت به پساب كشاورزي (ناشي از سموم و كودهاي شيميايي)
  • عدم تكنولوژي مدرن و مكان ويژه دفع مواد زائد خطرناك ( اسلاج اسيدي ناشي از تصفيه روغن هاي سوخته  , سموم و داروهاي شيميايي غير قابل مصرف )
  • عدم شناخت كافي از مجموعه قوانين محيط زيست در سطح كليه دستگاههاي اجرايي استان و مشكلات ناشي از نهادينه نبودن اين قوانين
  • كمبود نيروي متخصص در بخش محيط زيست انساني اداره كل
  • عدم توجه جدي به مسائل زيست محيطي در طرح هاي جامع و هادي شهري و روستايي
  • كمبود صنايع و تكنولوژي پاك در استان
  • وجود خودروهاي فرسوده در استان
  • نداشتن ايستگاههاي ثابت و سيار سنجش آلودگي هوا
  • آلودگي رودخانه هاي مهم استان (قره سو و گرگانرود)ناشي از پسابهاي كشاورزي , خانگي و صنعتي
  • -آلودگي خليج گرگان ناشي از فاضلاب هاي خانگي, كشاورزي و صنعتي
  • افزايش فرسايش خاك در اراضي حاشيه جنوبي استان بعلت كاهش پوشش گياهي
  • افزايش آلودگي رودخانه هاي اصلي استان  ( قره سو , اترك و گرگانرود ) در اثر افزايش سيل آب ها
  • بالا بودن سطح ايستابي آبهاي تحت الارضي در شمال استان
  • کاهش فواصل استقرار صنایع و مراکز خدماتی و انتشار آولدگی ها به مراکز مسکونی
  • نقص آيين نامه اجرايي يك در هزار واحدهاي توليدي وصنعتي
  • نقص قوانین جهت احداث تصفیه خانه در ابتدای ساخت شهرک های صنعتی

تهديدها در بخش محیط زیست انسانی :

  • مصرف سموم دفع آفات نباتي در استان گلستان
  • تغيير سوخت از نفت گاز به نفت كوره در واحد هاي صنعتي استان
  • حفرواحداث چاههاي غير مجاز موجب ماسه دهي و شور شدن آبهاي زير زميني خطري جدي است كه منابع آبي را تهديد مي كند .
  • عدم و جود تكنولوژي مدرن و مكان مناسب جهت دفع مواد زائد خطرناك
  • سوزانيدن بقايا و ضايعات محصولات كشاورزي ( گندم , جو  , شالي و غيره ) پس از برداشت
  • تغییرات آب و هوایی در استان
  • وجود سیلاب های مخرب در استان
  • آتش سوزی جنگل های منطقه
  • افزایش تعداد خودروها
  • استقرار واحدهای CNG در کنار امکان مسکونی
  • افزایش مصرف کودهای شیمایی

ضعف ها محیط زیست دریایی استان :

- فقدان برنامه مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی دراستان.

- نداشتن طرح مديريت براي منطقه شکاروتیراندازی ممنوع تالاب گمیشان .

- کمبود پرسنل .

-کمبود امکانات و تجهیزات مورد نیازپایش .

- نداشتن اطلاعات به روز و علمي.

- نقص در قوانين ومقررات .

- نداشتن رويه و دستورالعمل درزمينه اکوتوريسم

تهديد ها محیط زیست دریایی استان :

- نوسانات آب دریای خزروتاثیرآن برخلیج گرگان وتالاب بین المللی گمیشان.

-  خشکسالي

- عدم آگهي عمومي و مردمی

- عدم آگاهي ساير ارگانهاي استان نسبت به مسائل محيط زيست

- عدم ساماندهي مديريت جاذبه هاي طبيعي در جذب و توسعه اكوتوريسم.

- رويكرد غيرعملي و ناسازگار نسبت به قابليت ها و محدوديت هاي منابع و ارزش هاي زيست محيطي استان از سوي دستگاههي مختلف.

- دامداري سنتي درحاشیه تالاب بین المللی گمیشان ومصب رودخانه گرگانرود.

- استفاده گسترده از سموم دفع آفات و كودهاي كشاورزي. 

- آلودگی دریا با منشاء خشکی.

- سيل ، فرسايش ورسوبگذاری دررودخانه گرگانرود.

- تخريب و تصرف اراضی ساحلی ( مجاز و غيرمجاز)

ضعف ها در بخش آموزش و مشارکت مردمی استان:

  • کارشناسی مالی ندارند
  • ظرفیت عملکرد سمن ها محدود است
  • عدم مدیریت ضعیف سمن ها
  • خدماتی بودن سمن ها
  • کمبود اعتبارات و بودجه تخصیص یافته به امر آموزش و جلب مشارکت های مردمی
  • عدم مشارکت  کافی تشکلهای غیردولتی در تصمیم گیری ها و جلب مشارکت مردمی
  • عدم ثبت قانونی و قطعی تعدادی از این تشکلها
  • مسائل اقتصادی و فرهنگی که باعث می شود محیط زیست در الویت های بعد ی نیازهای  مردم باشد
  • یکنواخت بودن و تکراری بودن مطالب آموزشی و شیوه های آموزش محیط زیست
  • ضعف  فرهنگ عمومي و اطلاعاتي مردم در جهت استفاده از اطلاعات آموزشي ارائه شده
  • بي توجه به عملكرد هاي مثبت تشكلهاي غير دولتي توسط دستگاههاي قانوني و اجرايي ها ،. كه در نتيجه دلسردي و كاهش انگيزه را در بين آنها براي ادامه فعاليت در بخش زيست محيطي فراهم كرده است
  • عدم توجه به ماهيت وخصوصيات فعاليت هاي اطلاع رساني بعنوان يك فعاليت مداوم ، مستمر و نبود برنامه ريزي بلندمدت در بخش اطلاع رساني
  • عدم شناسايي كامل وظايف  و برنامه هاي سازمانهاي غير دولتي درزمينه مشاركت در امور زيست محيطي و عدم پشتيباني مالي واقتصادي تشكلهاي غيردولتي
  • بي توجه به عملكرد هاي مثبت تشكلهاي غير دولتي توسط دستگاههاي قانوني و اجرايي ها ،. كه در نتيجه دلسردي و كاهش انگيزه را در بين آنها براي ادامه فعاليت در بخش زيست محيطي فراهم كرده است
  • نبود  امكانات كافي در زمينه آمورش زيست محيطي ، مانند : كتب ، نشريات تخصصي زيست محيطي
  • افزايش بي اعتمادي مردم نسبت به فعاليتها و برنامه ها ( دولتي )دربخش آمورش محيط زيست به دليل ازدياد طرحها و برنامه هاي ناتمام و ناموفق در  بخشها و سازمانهاي دولتي
  • عدم استفاده از توان ونيروي بالقوه ( ورزشكاران تمام رشته ها)به عنوان يك الگوي مناسب  در جهت اهداف زيست محيطي
  • عدم استفاده از توان فرهنگيان و خصوصا ً دانش آموزان مدارس به عنوان راهكار ريشه اي در جهت آموزشهاي  مسائل زيست محيطي
  • عدم استفاده لازم  از مطبوعات ورسانه هاي محلي  موجود جهت اطلاع رساني و افزايش آگاهي همگاني مسائل زيست محيطي
  • عدم وجود تجهيزات رسانه اي پيشرفته براي آموزش هاي زيست محيطي ( تابلوهاي ديجيتالي و سايت هاي اينترنتي )
  • عدم وجود يك سياست و الگوي ارتباطي و اطلاع رساني مشخص ، هدفمند و تعريف شده و آموزش گروههايي از تشكلهاي زيست محيطي به عنوان تسهيل گران محيط زيست در آموزش جوامع محلي

تهدیدها در بخش آموزش و مشارکت مردمی استان :

  • عدم ارتباط كافي بين كارشناسان محيط زيست و كارشناسان  سازمانها و مراكز علمي ، تحقيقاتي و پژوهشي به منظور تبادل نظر كارشناسانه در زمينه حل مسائل گوناگون زيست محيطي استان ونيز عدم مبادله كتب ، گزارشها ، مقالات ونشريات علمي آنها در زمينه هاي زيست محيطي وعدم آشنايي اين سازمانها با طرح ها و فعاليتهاي  صورت گرفته و در حال انجام زيست محيطي.
  • عدم وجود كتابخانه اي غني از كتب و تحقيقات زيست محيطي و حتي كمبود كتابخانه هاي عمومي نسبت به جمعيت لاقمند زيست محيطي فقدان آمار و اطلاعات دقيق زيست محيطي  مي تواند به عنوان يك تهديد در جهت توسعه استان قلمداد گردد .
  • عدم وجود يك بخش آموزش زيست محيطي در سازمانها وارگانهاي  دولتي و خصوصي جهت  ارتباطات بين بخشي در مسائل زيست محيطي
  • افزايش جمعيت شهرهاي استان علاوه بر افزايش ميزان علاقمندان به مسائل زيست محيطي به دليل مهاجرت هاي گوناگون از جمله مهاجرت شهرستانيها و مهاجرت از روستا به شهر باعث وجود معضلات زيست محيطي و اجتماعي را براي استان فراهم كرده است وسبب افزايش حاشيه نشيني و ناهنجاريهاي شهرنشيني گريده است .(افزايش مهاجرت روستاييان به شهرهاي استان )
  • ناشناخته بودن تشكلها و عدم موفقيت اين سازمانها در معرفي و شناساندن خود، به بخش هاي دولتي و خصوصث  براي عموم جامعه ، به عنوان يك تهديد به جهت عدم  استفاده مفيد تر از اين گروه ها در جهت توسعه قلمداد مي شود
  • فقدان ارتباط لازم بين سازمانها و نهادهايي كه بطورمستقيم يا غير مستقيم با مسائل محيط و طبيعت فعاليت دارند به منظور هماهنگي براي برنامه ريزي ، اطلاع رساني و آموزش و فعاليت هاي بين بخشي درزمينه حفظ وحراست از محيط زيست
  • بي ميلي مردم به  مشاركت در برنامه هاي زيست محيطي به دليل گرفتاري هاي اقتصادي واجتماعي موجود( افزايش محدوده شهرها و روستاها ، تغيير كاربري اراضي صنعتي ، عدم مشاركت پذيري مردم و غيره )
  • كمبود اعتبارات براي آموزش زيست محيطي لازم جهت اقدامات آموزشي واطلاع رساني بعنوان مقدمه و زمينه ساز ساير فعاليتهاي زيست محيطي 
  • افزايش بيكاري و مشكلات اقتصادي مردم باعث عدم مشاركت پذيري آنها در مراسمات زيست محيطي ميشود
  • فقدان هماهنگي لازم بين موسسات وارگانهاو سازمانهايي كه متولي حفظ وحراست از طبيعت ، محيط شهري وروستايي هستند و فعاليت موازي انجام مي دهند مانند: شهرداري ، موسسه بازيافت ،  بهداشت  ، منابع طبيعي،  محيط زيست وناهماهنگي بين بخشي در اين نهادها به منظور تشكيل كميته هايي براي تبادل نظر و اطلاعات وفعاليت در حفظ محيط
  • سطحي نگري تشكلهاي زيست محيطي به مسائل زيست محيطي
  • تغيير كاربري اراضي زراعي به مسكوني
  • عدم آگاهي وشناخت كا في نسبت به دگرگونيهاي محيط زيست و اثرات منفي آن
  • ايجاد و راه اندازي فعاليتهاي صنعتي ، عمراني بدون توجه جدي به آمايش سرزمين وتاثيرات احتمالي آن بر محيط زيست
  • عدم آگاهي و اطلاع مردم نسبت به معضلات و مشكلات زيست محيطي و نحوه بهره وري صحيح از منابع آن
  • فقدان يك شبكه اطلاع رساني متمركز و منسجم  

ضعف ها و تهدیدهای منابع مالی ، منابع انسانی استان:

  •  کمبود نیرو در بخش کارشناسی و گارد اجرایی و پشتیبانی ( حقوقی ، اداری- مالی و ... ) .
  • کمبود اعتبارات بودجه های هزینه ای و تملک داراییهای سرمایه ای  .
  •  عدم تخصیص ردیف و صدور مجوز استخدام .
  •  عدم تناسب اعتبارات بودجه های هزینه ای وتملک داراییهای سرمایه ای اداره کل نسبت به
    حجم فعالیت.
  •  عدم تناسب شرح وظایف اجرایی با توجه به موقعیت خاص جغرافیایی استان .
  •  عدم تناسب تشکیلات فعلی با وظایف محوله زیست محیطی استان .
  •  کمبود تجهیزات و امکانات اجرایی و پشتیبانی ( نقلیه ، ساختمان و ... ) .
  •  عدم تناسب حقوق و مزایای پرسنل با میزان و حجم و سختی فعالیت ها .
  •  عدم تناسب میزان کارکرد عوامل اجرایی ( 18 شبانه روز کار و 12 شبانه روز استراحت ).
  •  کمبود ادارات شهرستانی ( 7 شهرستان استان بدون اداره حفاظت محیط زیست ) .
  • کمبود ردیف پستی و پرسنلی .
  •  حجم بالای کار در اجرای امور محوله .
  •  کمبود منابع مالی .

 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
متنی که در تصویر می بینید عینا تایپ نمایید
نظر